آندرو جي . نيومن (مترجم: ابوطالبى / امين / شكر اللهى)

29

دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى)

راوى مىگويد : از امام ابو الحسن عليه السّلام دربارهء كمترين حدّ خداشناسى پرسيدم . فرمودند : اقرار به اينكه جز او شايستهء پرستش نيست ، مانند و نظيرى ندارد ، و به راستى قديم و برجاست ، موجود است و گم‌نشدنى ، و محققا همانندش چيزى نيست . « 1 » نافع بن ازرق به امام باقر عليه السّلام عرض كرد : به من خبر بدهيد از اينكه خدا چه زمانى بوده است ؟ فرمودند : از چه زمانى نبوده است كه من به تو خبر دهم از چه زمانى بوده است . منزّه باد آنكه هميشه بوده و هميشه خواهد بود ! تنهاست ، بىهمتاست و همسر و فرزند نگيرد . « 2 » در ميان تمامى مذاهب اسلامى ، شيعه جزو عقل‌گراها به شمار مىرود و در احاديث شيعه ، در بين مذاهب اسلامى ، به ويژه در حوزهء احاديث توحيدى ، بهترين انديشهء عقل‌گرايى را مىتوان ديد و چه خوب بود نويسندهء محترم به نامه‌اى كه علّامه طباطبائى براى هانرى كربن فرستاد و 20 حديث از احاديث شيعه را در باب معارف توحيدى برايش نقل كرد ، نگاهى مىانداخت . « 3 » در باب « جوامع توحيد » كتاب كافى ، كلينى روايتى را از امام على عليه السّلام نقل مىكند

--> ( 1 ) . عن ابى الحسن عليه السّلام قال : سألته عن ادنى المعرفة ، فقال : « الاقرار بانّه لا إله غيره و لا شبيه له و لا نظير و انّه قديم مثبت ، موجود غيرفقيد و انّه ليس كمثله شىء . » ( همان ، ج 1 ، باب « ادنى المعرفة » ، ص 67 ، ح 1 . ) ( 2 ) . سأل نافع بن الازرق ابا جعفر عليه السّلام فقال : اخبرنى عن اللّه متى كان ؟ فقال : « متى لم يكن حتى اخبرك متى كان ؟ سبحان من لم يزل و لا يزال فردا صمدا لم يتخذ صاحبة و لا ولدا . » ( همان ، ج 1 ، باب « الكون و المكان » ، ص 69 ، ح 1 . ) ( 3 ) . ر . ك . سيد محمّد حسين طباطبائى ، شيعه : مذاكرات و مكاتبات پرفسور هانرى كربن با علّامه سيد محمّد حسين طباطبائى ، ج چهارم ، تهران ، مؤسسهء پژوهشى حكمت و فلسفه ايران ، 1382 ، ص 103 - 135 .